Wednesday, 6 March 2019


рдЬрдп рдорд╣ाрдХाрд▓
рдирдорд╕्рдХाрд░ рджोрд╕्рддों рдЖрдкрдХा рдоेрд░े рдм्рд▓ॉрдЧ рдоें рд╕्рд╡ाрдЧрдд рд╣ै| рдЖрдЬ рд╣рдоाрд░ी рдЪрд░्рдЪा рдХा рд╡िрд╖рдп рдЙрд╕ рд╡्рдпрдХ्рддि рдкрд░ рд╣ै, рдЬिрд╕рдиे рдд्рд░िрд▓ोрдХ рдЬीрддा рдЬिрд╕рдХे рджрд░рдмाрд░ рдоैं рдиौ-рдЧ्рд░рд╣ рдФрд░ рд╕рдк्рдд-рдЛрд╖ि рдЙрд╕рдХे рдЖрджेрд╢ рдХा рдкाрд▓рди рдХрд░рдиे рдХो рд╡िрд╡рд╢ рдеे| рдХ्рдпा рдЖрдк рдЕрднी рднी рдирд╣ीं рд╕рдордЭ рдкाрдП? рдЕрдм рд╕рдордЭ рдЬाрдпेंрдЧे
        || рдпрд╣ рдЧाрдеा рдЙрд╕ рдЬ्рдЮाрдиी рдХी, рд╡ीрд░, рддेрдЬрд╕्рд╡ी, рдЕрднिрдоाрдиी рдХी,
           рдпрд╣ рдЧाрдеा, рдд्рд░िрд▓ोрдХ рдкрддि, рд▓ंрдХाрдзिрдкрддि, рдк्рд░рдЦंрдб рдкंрдбिрдд рд░ाрд╡рдг рдХी ||
рдЬी рд╣ाँ рджोрд╕्рддों рдЖрдЬ рдХा рд╣рдоाрд░ा рдм्рд▓ॉрдЧ рдорд╣ाрдкंрдбिрдд рд░ाрд╡рдг рдкрд░ рд╣ै| рдЖрдк рд╕рдм рд╕ोрдЪ рд░рд╣े рд╣ोंрдЧे рдХि рдоै рдпрд╣ рд░ाрд╡рдг рдкрд░ рдм्рд▓ॉрдЧ рдХ्рдпों рд▓िрдЦ рд░рд╣ा рд╣ूँ| рджोрд╕्рддों рдоैं рд░ाрд╡рдг рдкрд░ рдпрд╣ рдм्рд▓ॉрдЧ рдЗрд╕рд▓िрдпे рд▓िрдЦ рд░рд╣ा рд╣ूँ рдХ्рдпोंрдХि рд░ाрд╡рдг рдХा рдЕрднिрдоाрди рддो рд╕рдм рдиे рджेрдЦा рдкрд░ рдЬ्рдЮाрди рдХिрд╕ी рдиे рдиा рджेрдЦा| рд░ाрд╡рдг рдХे рдк्рд░рддि рдХрдИ рд▓ोрдЧों рдХे рдорди рдоें рдмुрд░े рд╡िрдЪाрд░ рд╣ैं, рдоैं рдЙрди्рд╣ें рдмрддाрдиा рдЪाрд╣ूँрдЧा рдХि рд░ाрд╡рдг рдмрдирдиा рдЖрд╕ाрди рдирд╣ीं рдХ्рдпोंрдХि рдЕрдЧрд░ рдЙрд╕рдоे рдмुрд░ाрдИ рдеी рддो рдЕрдЪ्рдЫाрдИрдпां рднी рдеीं|рдЗрд╕ рд╕рдм рдХे рдмाрд░े рдоैं рдЖрдкрдХो рдоेрд░े рдЗрд╕ рдм्рд▓ॉрдЧ рдоैं рдкрддा рдЪрд▓ рдЬाрдпेрдЧा| рддो рдЖрдИрдпे рд╢ुрд░ू рдХрд░рддें рд╣ैं|

рд░ाрд╡рдг рдХा рдЬрди्рдо  
рд░ाрд╡рдг, рдм्рд░рд╣्рдоा рдЬी рдХा рдкौрдд्рд░, рд╡िрд╢्рд░рд╡ा рдоुрдиि рдФрд░ рдХैрдХ्рд╕ी рдХा рдкुрдд्рд░ рдеा| рдЬी рд╣ाँ рджोрд╕्рддों рдпрд╣ рдм्рд░рд╣्рдоाрдЬी рдд्рд░िрджेрд╡ рдм्рд░рд╣्рдоा-рд╡िрд╖्рдгु-рдорд╣ेрд╢ рд╡ाрд▓े рдм्рд░рд╣्рдоा рдЬी рд╣ैं| рд░ाрд╡рдг рдХे рдЬрди्рдо рдХे рдмाрд░े рдоैं рдмрд╣ुрдд рд╕ी рдХрд╣ाрдиिрдпाँ рдоिрд▓рддी, рдЙрд╕рдоे рд╕े рдПрдХ рдоै рдЖрдк рдХो рдмрддाрддा рд╣ूँ| рдпрд╣ рдмाрдд рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХी рд╣ै рдЬрдм рджाрдирд╡ों рдХे рд░ाрдЬा рд╕ुрдоाрд▓ी рдеे| рдЬो рджेрд╡-рдЕрд╕ुрд░ рд╕ंрдЧ्рд░ाрдо рдоें рддीрд╕рд░ी рдмाрд░ рд╣ाрд░ рдЪुрдХे рдеे| рдЕрдм рджाрдирд╡ों рдХो рдПрдХ рд╢्рд░ेрд╖्рда рд░ाрдЬा рдХी рдЖрд╡рд╢्рдпрдХрддा рдеी| рдЗрдирдХी рдкुрдд्рд░ी рдеी рдХेрдХ्рд╕ी рдЬिрд╕рдиे рдм्рд░рд╣्рдоा рдЬी рдХी рддрдкрд╕्рдпा рдХी рдФрд░ рдЙрдирд╕े рд╡рд░рджाрди рдоाँрдЧा рдХी рд╡ो рдЕрдкрдиे рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдкुрдд्рд░ों рдоें рд╕े рдПрдХ рдХी рдЙрд╕рд╕े рд╢ाрджी рдХрд░рд╡ा рджें| рдм्рд░рд╣्рдоा рдЬी рдиे рдЕрдкрдиे рдкुрдд्рд░ рд╡िрд╢्рд░рд╡ा рдоुрдиि рд╕े рдХेрдХ्рд╕ी рдХा рд╡िрд╡ाрд╣ рдХрд░рд╡ा рджिрдпा| рдЗрд╕рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдЗрди्рд╣ोрдиे рднрдЧрд╡рди рд╢िрд╡ рдХी рдЖрд░ाрдзрдиा рдХी рдФрд░ рдЙрдирд╕े рд╡рд░рджाрди рдоाँрдЧा рдХी рд╣рдоें рдРрд╕ा рд╕ंрддाрди рдк्рд░рджाрди рдХрд░ें рдЬिрд╕рдоे   рд░ाрдЬрд╕िрдХ, рддाрдорд╕िрдХ рдФрд░ рдзाрд░्рдоिрдХ рдЧुрдг рд╣ो| рд╢िрд╡ рдЬी рддрдеाрд╕्рддू рдмोрд▓рдХрд░ рдЕंрддрд░्рдз्рдпाрди рд╣ो рдЧрдП| рджोрд╕्рддों рдпрд╣ рд╕े рд╢ुрд░ू рд╣ोрддी рд░ाрд╡рдг рдХे рдмрдирдиे рдХी рдХрд╣ाрдиी| рдЬрдм рдХेрдХ्рд╕ी рдиे рднрдЧрд╡рди рд╢िрд╡ рд╕े рдкुрдд्рд░ рд╡рд░рджाрди рдоाँрдЧा рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХि рдХुрдЫ рдШрдЯрдиाрдУं рдиे рднी рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдЕрдкрдиा рдЕрд╕्рддिрдд्рд╡ рджिрдЦाрдпा| рдЖрдИрдпे рдЬाрдиे рд╡ो рдШрдЯрдиाрдПँ|
рдЪрдХ्рд░рд╡рддी рд░ाрдЬा рдк्рд░рддाрдкрднाрдиु рдХे рд╕ाрде рд╣ुрдИ рдШрдЯрдиा
рдк्рд░рддाрдк рднाрдиु рдиे рдЕрд╕ुрд░ों рдХे рд╕рдо्рдкूрд░्рдг рд╡िрдиाрд╢ рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдпрдЬ्рдЮ рдХрд░рд╡ाрдпा| рдЬिрд╕рдоे рдЙрди्рд╣ोंрдиे рджुрд░्рд╡ाрд╕ा рдоुрдиि рдХो рднी рдмुрд▓ाрдпा| рдЕрд╕ुрд░ों рдиे рдЕрдкрдиे рдЖрдк рдХो рдмрдЪाрдиे рд╣ेрддु рджुрд░्рд╡ाрд╕ा рдЛрд╖ि рдХे рднोрдЬрди рдХो рдЕрд╢ुрдж्рдз рдХрд░ рджिрдпा, рдЬिрд╕рд╕े рдХ्рд░ुрдж्рдз рд╣ोрдХрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдк्рд░рддाрдкрднाрдиु рдХो рдЕрдЧрд▓े рдЬрди्рдо рдоैं рдПрдХ рджाрдирд╡ рдмрдирдиे рдХा рд╢्рд░ाрдк рджे рджिрдпा| рдоाреЮी рдоांрдЧрдиे рдкрд░ рджुрд░्рд╡ाрд╕ा рдоुрдиि рдиे рдХрд╣ा рдоै рд╢्рд░ाрдк рдХो рд╡ाрдкिрд╕ рддो рдирд╣ीं рд▓े рд╕рдХрддा рдкрд░ рдпрд╣ рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рджेрддा рд╣ूँ рддुрдо рдПрдХ рд╕рдоृрдж्рдз рдФрд░ рдХीрд░्рддिрд╡ाрди рджाрдирд╡ рдирд░ेрд╢ рд╣ोрдЧे рдЬो рдХрднी рднी рднुрд▓ाрдпा рдиा рдЬा рд╕рдХेрдЧा|
рдмैрдХुрди्рда рд▓ोрдХ рдХे рдж्рд╡ाрд░рдкाрд▓ рдЬрдп-рд╡िрдЬрдп рдХे рд╕ाрде рд╣ुрдИ рдШрдЯрдиा-
рдПрдХ рдмाрд░ рд╢्рд░ी рд╣рд░ी рд╡िрд╖्рдгु рд╕े рдоिрд▓рдиे рдмैрдХुрди्рда рдХुрдЫ рдмाрд▓рдХ рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдЖрдпे| рдЬो рдХि рдЕрдкрдиे рдХ्рд░ोрдзी рд╕्рд╡рднाрд╡ рдХे рд▓िрдП рдЬाрдиे рдЬाрддे рдеे| рдпрд╣ рдмाрдд рдЬрдп рдФрд░ рд╡िрдЬрдп рдХो рдкрддा рдирд╣ीं рдеी рддो рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЙрдирдХो рдЕрди्рджрд░ рдк्рд░рд╡ेрд╢ рдХрд░рдиे рд╕े рд░ोрдХ рджिрдпा| рдЙрди рдмाрд▓рдХ рдм्рд░ाрд╣्рдордгों рдиे рдЙрдирд╕े рдмрд╣ुрдд рдиिрд╡ेрджрди рдХिрдпा рдкрд░ рдЬрдп рдФрд░ рд╡िрдЬрдп рдиे рдЙрдирдХी рдПрдХ рдиा рд╕ुрдиी рддрдм рдХ्рд░ुрдж्рдз рд╣ोрдХрд░ рдЙрди рдмाрд▓рдХ рдм्рд░ाрд╣्рдордгों рдиे рдЙрди्рд╣ें рд╢्рд░ाрдк рджे рджिрдпा рдФрд░ рдХрд╣ा рддुрдордиे ‘рд╡ैрдХुंрда рдХे рдж्рд╡ाрд░рдкाрд▓ рд╣ोрдиे рдХे рдмाрд╡рдЬूрдж рднी рдкाрддाрд▓ рдХे рджाрдирд╡ рдж्рд╡ाрд░рдкाрд▓ों рдЬैрд╕ा рд╡्рдпрд╡рд╣ाрд░ рдХिрдпा| рд╣рдо рддुрдо्рд╣े рд╢्рд░ाрдк рджेрддे рд╣ैं рдЕрдЧрд▓े рдЬрди्рдо рдоै рддूрдо рджोрдиों рджाрдирд╡ рдХुрд▓ рдоें рдЬрди्рдо рд▓ोрдЧे|” рдЗрд╕рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдЕрдкрдиे рдХृрдд рд╕े рд╢рд░्рдоिंрджा рд╣ोрдХрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЙрдирд╕े рдмрд╣ुрдд рдоाрдлी рдоांрдЧी рддो рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा ‘рд╣рдо рдЕрдкрдиा рджिрдпा рд╣ुрдЖ рд╢्рд░ाрдк рддो рд╡ाрдкрд╕ рдирд╣ीं рд▓े рд╕рдХрддे рд▓ेрдХिрди, рд╣рдо рддुрдо्рд╣े рд╡рд░рджाрди рджेрддे рд╣ै рдЬрдп рддुрдо рдПрдХ рдм्рд░ाрд╣рдордг-рджाрдирд╡ рдХुрд▓ рдоें рдЬрди्рдо рд▓ोрдЧे рдФрд░ рдПрдХ рдк्рд░рдЦंрдб рдФрд░ рд╡िрдж्рд╡ाрди рдкंрдбिрдд рд╣ोрдЧे рдЬैрд╕ा рдкूрд░े рд╕ंрд╕ाрд░ рдоें рдХोрдИ рдирд╣ीं рд╣ोрдЧा| рд╡िрдЬрдп рддुрдо рднी рдЗрд╕ी рдХुрд▓ рдоै рдЬрди्рдо рд▓ोрдЧे рдкрд░рди्рддु рддुрдо рд╕рдм рдкाрдк рдХृрдд рд╕े рдоुрдХ्рдд рд░рд╣ोрдЧे рдФрд░ рд╕рджैрд╡ рднрдЧрд╡ाрди рд╡िрд╖्рдгु рдХी рднрдХ्рддि рдоें рд▓ीрди рд░рд╣ोрдЧे рдкрд░ рдЙрдирдХे рд╣ांрдеो рдоुрдХ्рддि рдоाрдд्рд░ рдЬрдп рдХो рдоिрд▓ेрдЧि рддुрдо्рд╣े рдирд╣ीं|   
рдХैрд▓ाрд╢ рдоै рд╢िрд╡ рдЧрдгों рдХे рд╕ाрде рдШрдЯी рдШрдЯрдиा
рдПрдХ рдмाрд░ рдЛрд╖ि рдЕрдЧрд╕्рдд рдХैрд▓ाрд╢ рдЖрдпे рддो рднांрдЧ рдХे рдирд╢े рдоें рдЪूрд░ рджो рдЧрдгों рдиे рдЙрдирдХा рдЕрдкрдоाрди рдХрд░ рджिрдпा| рдЗрд╕ рдкрд░ рдХ्рд░ुрдж्рдз рд╣ोрдХрд░ рдЛрд╖ि рдЕрдЧрд╕्рдд рдиे рдЙрди्рд╣ें рдЕрдЧрд▓े рдЬрди्рдо рдоें рджाрдирд╡ рдХुрд▓ рдоें рдЬрди्рдо рд▓ेрдиे рдХा рд╢्рд░ाрдк рджे рджिрдпा| рдЗрд╕рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рджोрдиों рдоें рд╕े рдПрдХ рдЧрдг рдХे рдмрд╣ुрдд рдХ्рд╖рдоा рдоांрдЧрдиे рдкрд░ рдкрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдХрд╣ा рддुрдо рджाрдирд╡ рдХुрд▓ рдоें рддो рдЬрди्рдо рд▓ोрдЧे рд▓ेрдХिрди рддुрдо рдоाрдд्рд░ рдЬрдм рддрдХ рдЪेрддрдиा рдоें рд░рд╣ोрдЧे рддрднी рддрдХ рдмुрд░े рдХाрд░्рдп рдХрд░ोрдЧे рдФрд░ рд╕ंрд╕ाрд░ рддुрдо्рд╣े рд╕рджैрд╡ рдпाрдж рд░рдЦेрдЧा|
рдЕрддः рдЬрдм рдк्рд░рддाрдкрднाрдиु рдХा рд░ाрдЬрд╕िрдХ рдЧुрдг, рдЬрдп рдХा рдзाрд░्рдоिрдХ рдЧुрдг рдФрд░ рдХ्рд╖рдоा рдиा рдоांрдЧрдиे рд╡ाрд▓े рдЧрдг рдХा рддाрдорд╕िрдХ рдЧुрдг рдоिрд▓े рддрдм рдЬाрдХे рдиिрд░्рдоाрдг рд╣ुрдЖ рд░ाрд╡рдг рдХा| рд╡िрдЬрдп рдХा рдЬрди्рдо рд╣ुрдЖ рд╡िрднीрд╖рдг рдХे рд░ूрдк рдоें рдФрд░ рдХ्рд╖рдоा рдоांрдЧрдиे рд╡ाрд▓े рдЧрдг рдХा рдХुрдо्рднрдХрд░्рдг рдХे рд░ूрдк рдоैं|
рдЬрдм рд░ाрд╡рдг рдХा рдЬрди्рдо рд╣ुрдЖ рддрдм рдЙрд╕рдХे рджрд╕ рд╕िрд░ рдФрд░ рдмीрд╕ рд╣ांрде рдеे| рд░ाрд╡рдг рдХे рджрд╕ рд╕िрд░ рд╡्рдпрдХ्рддि рдХे рджрд╕ рднाрд╡ों рдХो рдк्рд░рджрд░्рд╢िрдд рдХрд░рддे рдеे| рдЬो рдХी рд╣ैं – рдХाрдо, рдХ्рд░ोрдз, рд▓ोрдн, рдоोрд╣, рдордзा, рд╡िрдж्рдпाрд╢, рдоाрдирд╕, рдмुрдж्рдзि, рдЪिрдд рдФрд░ рдЕрд╣ंрдХाрд░| рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рд░ाрд╡рдг рдЬрдм рдкैрджा рд╣ुрдЖ рдеा рддрдм рдЙрд╕рдХे рдоाрдеे рдкрд░ рдд्рд░िрд╢ूрд▓ рдХा рдиिрд╢ाрдиा рдеा| рд░ाрд╡рдг рдЬैрд╕े-рдЬैрд╕े рдмреЬा рд╣ोрддा рдЧрдпा рдЙрд╕рдХी рдмुрдж्рдзि рддीрд╡्рд░ рд╣ोрддी рдЧрдпी| рдЙрд╕рдиे рджрд╕ рд╕ाрд▓ рдХी рдЙрдо्рд░ рдоें рд╣ी рдЪाрд░ों рд╡ेрджों рдХो рд╕ाрдз рд▓िрдпा рдеा| рд░ाрд╡рдг рдХा рдЬрди्рдо рд╕рдд्рдп рдпुрдЧ рдоें рд╣ुрдЖ рдеा рдФрд░ рдЬрдм рдЙрд╕рдХी рдоृрдд्рдпु рд╣ुрдИ рддो рд╡ो рдмाрд░рд╣ рд▓ाрдЦ рд╕ाрд▓ рдХा рдеा| рдкрд░ рдХрдИ рдоाрди्рдпрддाрдУं рдХे рд╣िрд╕ाрдм рд╕े рд╡ो рдЗрд╕рд╕े рднी рдЬ्рдпाрджा рдЙрдо्рд░ рдХा рдеा| рд░ाрд╡рдг рдХी рд╢िрдХ्рд╖ा рджाрдирд╡ рдЖрдЪाрд░्рдп рд╢ुрдХ्рд░ाрдЪाрд░्рдп рдХी рдиिрдЧрд░ाрдиी рдоें рд╣ुрдИ рдеी| рдЙрд╕рдиे рдЙрдирд╕े рдХрдИ рдоंрдд्рд░ рд╢рдХ्рддिрдпाँ рдФрд░ рд╕िрдж्рдзिрдпाँ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХी рдеीं рдкрд░рди्рддु рдоाрдд्рд░ рдЗрд╕рд╕े рдЙрд╕рдХा рджिрд▓ рдирд╣ीं рднрд░ा рдЙрд╕рдиे рдм्рд░рд╣्рдоा рдЬी, рд╢िрд╡ рдЬी рдФрд░ рд╡िрд╖्рдгु рдЬी рдХी рдШोрд░ рддрдкрд╕्рдпा рдХी рдеी|
рд░ाрд╡рдг рдиे рдм्рд░рд╣्рдоाрдЬी рдХी 10000 рд╡рд░्рд╖ों рддрдХ рдШोрд░ рддрдкрд╕्рдпा рдХी рдеी рдФрд░ 1000 рд╡рд░्рд╖ рдмाрдж рд╡ो рдЕрдкрдиा рдПрдХ рд╕рд░ рдЙрдирдХो рдЕрд░्рдкिрдд рдХрд░рддा рдеा| рдЗрд╕्рд╕े рдк्рд░рд╕рди्рди рд╣ोрдХрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рдЙрд╕рд╕े рдкूрдЫा  “рддुрдо्рд╣े рдХ्рдпा рд╡рд░ рдЪाрд╣िрдпे рдкुрдд्рд░?’ рдЗрд╕ рдкрд░ рд░ाрд╡рдг рдиे рдХрд╣ा рдоुрдЭे рдЕрдорд░рдд्рд╡ рдк्рд░рджाрди рдХрд░ें| рддрдм рдм्рд░рдо्рд╣ा рдЬी рдиे рдХрд╣ा ‘рдоैं рдпрд╣ рд╡рд░рджाрди рддुрдо्рд╣े рдирд╣ीं рджे рд╕рдХрддा рд╣ूँ|” рддो рд░ाрд╡рдг рдиे рдХрд╣ा рдХि рдЖрдк рдоुрдЭे рд╡рд░рджाрди рджें рдХी рдоेрд░ी рдоृрдд्рдпु рди рджेрд╡ рд╕े, рди рджाрдирд╡ рд╕े, рди рдЧंрдзрд░्рд╡ рд╕े, рди рдпрдХ्рд╖ рд╕े рд╣ो| рдЗрд╕рдХे рдмाрдж рдЙрд╕рдиे рд╕рднी рдЬाрдирд╡рд░ों рдХा рднी рдиाрдо рд▓िрдпा рдЬो рдЙрд╕े рдиा рдоाрд░ рд╕рдХें рд╕िрд╡ाрдп рд╡ाрдирд░ рдХे| рдЗрд╕ рддрд░рд╣ рд░ाрд╡рдг рд╡ाрдирд░ рдФрд░ рдЗрди्рд╕ाрди рдХा рдиाрдо рд▓ेрдиा рднूрд▓ рдЧрдпा рдеा| рдЬिрд╕рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд рд░ाрд╡рдг рдиे рдЙрд╕े рд╡рд░рджाрди рджे рджिрдпा| рдЗрд╕рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдЙрд╕рдиे рд╢िрд╡рдЬी рдХी рддрдкрд╕्рдпा рдХी рдФрд░ рдЙрдирд╕े рд╕рднी рджिрд╡्рдпाрд╕्рдд्рд░ рдФрд░ рдЕрдкрдиे рд╕ाрддों рдЪрдХ्рд░ों рдХो рдЬाрдЧृрдд рдХрд░рдиे рдХा рдФрд░ рдЙрдирдХा рдд्рд░िрд╢ूрд▓ рдоाँрдЧा рдеा| рд╢िрд╡рдЬी рдиे рдпрд╣ рд╡рд░рджाрди рдЙрд╕े рджे рджिрдпा| рдЗрд╕рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рдХ्рдпा рдеा, рд░ाрд╡рдг рдХे рдХाрд░рдг рдЪाрд░ों рддрд░рдл рдд्рд░ाрд╣ि-рдд्рд░ाрд╣ि рдордЪ рдЧрдпी| рдЙрд╕рдиे рддीрдиो рд▓ोрдХों рдХो рдЕрдкрдиे рдЖрдзीрди рдХрд░ рд▓िрдпा| рдзрд░рддी рдоें рдЙрд╕े рджो рдмाрд░ рд╣ाрд░ рдХा рд╕ाрдордиा рдХрд░рдиा рдкреЬा рдкрд╣рд▓ी рдмाрд░ рдЬрдм рд╡ो рдд्рд░िрд▓ोрдХ рд╡िрдЬрдп рдкрд░ рдиिрдХрд▓ा рддो рд╕рдм рд░ाрдЬाрдУं рдиे рд╕рдк्рддрд╕िंрдзु рд╕рдо्рд░ाрдЯ рдЕрдпोрдз्рдпा рдирд░ेрд╢ рдоाрди्рдзाрддा рд╕े рдорджрдж рдоांрдЧी рдФрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд░ाрд╡рдг рдХो рдкрд░ाрдЬीрдд рдХिрдпा рдФрд░ рджूрд╕рд░ी рдмाрд░ рднी рд╕рдм рдиे рдЕрдпोрдз्рдпा рдирд░ेрд╢ рдЕрдЬ рд╕े рд╕рд╣ाрдпрддा рдоांрдЧी рдФрд░ рдЙрди्рд╣ोंрдиे рд░ाрд╡рдг рдХो рдкрд░ाрдЬिрдд рдХिрдпा|
рдирд╡ рдЧ्рд░рд╣ों рдкрд░ рд░ाрд╡рдг рдХी рдЬीрдд
рд░ाрд╡рдг рд╕ंрд╣िрддा рдоैं рд╡рд░्рдгрди рдоिрд▓рддा рд╣ै рдХि рд░ाрд╡рдг рдиे рдирд╡ рдЧ्рд░рд╣ों рдХो рдЕрдкрдиे рджрд░рдмाрд░ рдоें рд╕्рдеाрдкिрдд рдХрд░ рд░рдЦा рдеा| рддो рдЖрдИрдпे рдЬाрдиे рдЙрд╕рдХे рдкीрдЫे рдХी рдХрд╣ाрдиी| рд░ाрд╡рдг рдЬрдм рдмाрд▓ी рд╕े рдпुрдж्рдз рдХрд░ рдХे рд▓ौрдЯा рдЬिрд╕рдоे рдЙрд╕рдХी рд╣ाрд░ рд╣ुрдИ| рддो рд╡ो рдмрд╣ुрдд рдЧुрдорд╕ुрдо рд╕ा рд░рд╣рдиे рд▓рдЧा| рдЗрд╕рдХा рдЕрд╕рд░ рдХेрд╡рд▓ рд░ाрд╡рдг рд╣ी рдкे рдирд╣ीं рдкреЬा рдмрд▓्рдХि рджेрд╡рддाрдУं рдХो рднी рдЕрдкрдиी рд╢рдХ्рддिрдпों рдкрд░ рдШрдоंрдб рд╣ो рдЧрдпा, рдЦाрд╕рдХрд░ рдирд╡ рдЧ्рд░рд╣ों рдХो, рдПрд╕े рд╕рдордп рдкрд░ рдЖрдЧ рдоें рдШी рдХा рдХाрдо рдХिрдпा рдиाрд░рдж рдЬी рдиे| рдПрдХ рджिрди рд░ाрд╡рдг рдХा рд░ाрдЬ рджрд░рдмाрд░ рд▓рдЧा рд╣ुрдЖ рдеा| рддрднी рдиाрд░рдж рдЬी рд╡рд╣ां рдЕрдпे рдФрд░ рд░ाрд╡рдг рд╕े рдХрд╣ा ‘рд╣े рд▓ंрдХेрд╢ ! рдХ्рдпा рдЖрдк рдХो рджिрдпा рдЧрдпा рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рд╡ाрдкрд╕ рд▓े рд▓िрдП рдЧрдпा рд╣ै’ рд░ाрд╡рдг рдиे рдХрд╣ा ‘ рдирд╣ीं рдоुрдиिрд╡рд░| рдкрд░рди्рддु рдЖрдк рдпрд╣ рдХ्рдпों рдкूрдЫ рд░рд╣े рд╣ैं?’ рддрдм  рдиाрд░рджрдЬी рдиे рдХрд╣ा ‘ рдоैंрдиे рдирд╡ рдЧ्рд░рд╣ों рдХो рдмाрдд рдХрд░рддे рд╣ुрдП рд╕ुрдиा рдеा рдХी рд╡ो рдмोрд▓ рд░рд╣े рдеे рдХी рд░ाрд╡рдг рдоें рдЕрдм рд╡ो рдмाрдд рдирд╣ीं|’ рдмрд╕ рдлिрд░ рдХ्рдпा рдеा рдЗрддрдиा рд╕ुрдирдиे рдХे рдмाрдд рд░ाрд╡рдг рдХ्рд░ोрдзिрдд рд╣ो рдХрд░ рдЙрдаा рдФрд░ рдЕрдкрдиी рдЪंрдж्рд░рд╣ाрд╕ рддрд▓рд╡ाрд░ рд▓ेрдХрд░ рдЕрди्рддрд░िрдХ्рд╖ рдХी рдУрд░ рдк्рд░рд╕्рдеाрди рдХрд░ рджिрдпा| рд╡рд╣ां рдкрд░ рдЙрд╕рдиे рдирд╡ рдЧ्рд░рд╣ों рдпुрдж्рдз рдХрд░ рдЙрди्рд╣ें рдкрд░ाрдЬिрдд рдХрд░ рдмंрджी рдмрдиाрдХрд░ рд▓ंрдХा рд▓े рдЖрдпा| рдХ्рдпोंрдХि рд░ाрд╡рдг рдирд╡ рдЧ्рд░рд╣ों рдХो рдЕрдкрдиे рд╡рд╢ рдоें рд░рдЦрддा рдеा рдЗрд╕рд▓िрдП рд╡ो рдЬрдм рдЪाрд╣рддा рддो рдЕрдкрдиी рдХुंрдбрд▓ी рдмрджрд▓ рд▓ेрддा рдеा| рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдХि рдЬрдм рдоेрдШрдиाрдж рдХा рдЬрди्рдо рд╣ुрдЖ рдеा рддрдм рд░ाрд╡рдг рдиे рд╕рднी рдЧ्рд░рд╣ों рдХो рдЖрджेрд╢ рджिрдпा рдеा рдХी рд╡ो рд░ाрд╡рдг рдж्рд╡ाрд░ा рдиिрд░्рдоिрдд рд╕्рдеाрдиों рдкрд░ рд╣ी рд╡िрд░ाрдЬрдоाрди рд╣ों| рдЗрд╕рдХे рдлрд▓ рд╕्рд╡рд░ुрдк рдЬрдм рдоेрдШрдиाрдж рдХा рдЬрди्рдо рд╣ुрдЖ рд╡ो рдк्рд░рддाрдкी, рдмुрдж्рдзिрдоाрди, рджेрд╡ рд╡िрдЬेрддा рдЖрджि рдХрдИ рдЧुрдг рдоेрдШрдиाрдж рдоैं рдЖ рдЧрдпे| рдкрд░рди्рддु рд╢рдиि рджेрд╡ рдЬी рдХी рдоृрдд्рдпु рдХे рдХाрд░рдХ рд╣ैं рд╡ो рдЕрдкрдиी рдЬрдЧрд╣ рд╕े рд╣िрд▓ рдЧрдП рдЬिрд╕рд╕े рдоेрдШрдиाрдж рдЕрд▓्рдкाрдпु рд╣ो рдЧрдпा| рдЗрд╕ рдХाрд░рдг рд░ाрд╡рдг рдиे рд╢рдиि рджेрд╡ рдХो рдЕрдкрдиे рдкैрд░ों рддрд▓े рд░рдЦ рд▓िрдпा| рдЖрдк рд╕ोрдЪ рд░рд╣े рд╣ोंрдЧे рдХी рдЕрдЧрд░ рд░ाрд╡рдг рдирд╡ рдЧ्рд░рд╣ों рдХो рдЕрдкрдиे рд╡рд╢ рдоैं рд░рдЦрддा рдеा рддो рдЙрд╕рдХी рдоृрдд्рдпु рдХा рдпोрдЧ рдХैрд╕े рдмрдиा? рд▓ंрдХा рджрд╣рди рдХे рд╕рдордп рд╣рдиुрдоाрдирдЬी рдиे рд╕рдм рдЧ्рд░рд╣ों рдХो рдоुрдХ्рдд рдХрд░рд╡ा рджिрдпा рдеा| рдЗрд╕ рд▓िрдП рдЙрд╕рдХी рдоृрдд्рдпु рдХा рдпोрдЧ рдмрди рдкाрдпा|       
рд╢िрд╡ рддांрдбрд╡ рдХी рд░рдЪрдиा рдФрд░ рдиंрджी рдмैрд▓ рдХा рдЕрднिрд╢ाрдк
рдХрд╣ा рдЬाрддा рд╣ै рдХी рд░ाрд╡рдг рд╕े рдмреЬा рд╢िрд╡ рднрдХ्рдд рдЖрдЬ рддрдХ рдЗрд╕ рд╕ंрд╕ाрд░ рдоैं рдирд╣ीं рд╣ुрдЖ| рдпрд╣ рдмाрдд рд╣ै рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХी рдЬрдм рдХो рд╢िрд╡рдЬी рдж्рд╡ाрд░ा рдЪрди्рдж्рд░рд╣ाрд╕ рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ| рдПрдХ рджिрди рд╡ो рдЬрдм рдЕрдкрдиे рдХрдХ्рд╖ рдоें рдмैрдаा рдеा рдЙрд╕рдХे рдорди рдоें рдЦ्рдпाрд▓ рдЖрдпा рдХ्рдпों рдиा рд╣िрдоाрд▓рдп рдХो рд▓ंрдХा рд▓े рдЖрдпा рдЬाрдпे| рдЗрд╕рдХे рд▓िрдП рд╡ो рд╣िрдоाрд▓рдп рдХो рд▓ाрдиे рдиिрдХрд▓ рдЧрдпा рдФрд░ рд╡рд╣ां рдкँрд╣ुрдЪ рдХрд░ рд╡ो рдЙрд╕े рдЙрдаाрдиे рдЬा рд╣ी рд░рд╣ा рдеा рдиंрджी рдмैрд▓ рдиे рдЙрд╕े рд░ोрдХा рдкрд░ рд╡ो рдиा рдордиा| рддрдм рджोрдиों рдХे рдмीрдЪ рднрдпंрдХрд░ рдпुрдж्рдз рд╢ुрд░ू рд╣ो рдЧрдпा| рдЬिрд╕рдоें рд░ाрд╡рдг рд╡िрдЬрдп рд╣ुрдЖ рдФрд░ рдХ्рд░ोрдз рдоैं рдиंрджी рдмैрд▓ рдиे рдЙрд╕े рдЕрднिрд╢ाрдк рджिрдпा рдХी рдЬा рддेрд░ी рдоृрдд्рдп рдХा рдПрдХ рдХाрд░рдг рд╕्рд╡рдпं рд╢िрд╡ рдмрдиेंрдЧे| рд░ाрд╡рдг рдиे рдЙрд╕ рдкрд░ рдХोрдИ рдзрдпाрди рдирд╣ी рджिрдпा| рдЙрд╕рдиे рд╣िрдорд▓рдп рдХो рдЙрдаाрдиे рдХी рдкूрд░ी рдХोрд╢िрд╢ рдХी рдкрд░ рдЙрдаा рдирд╣ीं рдкाрдпा рддрдм рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиे рдЕрди्рджрд░ рд╕े рджрд╕ рдФрд░ рд░ाрд╡рдг рдиिрдХाрд▓े рдФрд░ рдЕрдм рдЙрд╕рдХा рдк्рд░рдпाрд╕ рдкूрд░ी рддрд░рд╣ рд╕े рд╕рдлрд▓ рд╣ो рдЧрдпा| рдЙрд╕рдиे рд╣िрдоाрд▓рдп рдХो рдЕрдкрдиे рджрд╕ рд╕рд░ों рдкрд░ рдЙрдаा рд▓िрдпा рдеा| рддрдм рд╢िрд╡рдЬी рдиे рдзीрд░े-рдзीрд░े рдкрд░्рд╡рдд рдХा рднाрд░ рдмреЭाрдиा рдЪाрд▓ू рдХिрдпा рдЙрд╕рдкे рдЕрдкрдиा рдкैрд░ рд░рдЦ рдХрд░| рдЬैрд╕े-рдЬैрд╕े рдЙрд╕рдХा рднрд░ рдмрдврддा рдЧрдпा рд░ाрд╡рдг рдЙрд╕рдХो рдиीрдЪे рд░рдЦрдиे рд▓рдЧा рдкрд░рди्рддु рдЙрд╕рдХा рд╣ांрде рдЙрд╕рдХे рдиिрдЪे рджрдм рдЧрдпा| рд░ाрд╡рдг рдЙрд╕ рджрд░्рдж рд╕े рд░ोрдиे рд▓рдЧा| рддрдм рдЙрд╕рдиे рд╢िрд╡рдЬी рдХो рдк्рд░рд╕рди्рди рдХрд░рдиे рдХे рд▓िрдП рд╢िрд╡ рддांрдбрд╡ рдХी рд╡рд╣ीँ рд░рдЪрдиा рдХी рдФрд░ рд╢िрд╡ рдЬी рдХो рдк्рд░рд╕рди्рди рдХिрдпा| рд╢िрд╡ рдЬी рдиे рдк्рд░рд╕рди्рди рд╣ोрдХрд░ рдХैрд▓ाрд╢ рдХा рднाрд░ рдШрдЯा рджिрдпा рдФрд░ рдЙрд╕े рдкрд╢ुрдкрддि рдЕрд╕्рдд्рд░ рдк्рд░рджाрди рдХिрдпा| рдФрд░ рд╣ाँ рджोрд╕्рддों рд░ाрд╡рдг рдХा рдорддрд▓рдм рд╣ी рд╣ोрддा рд╣ै рд░ोрдиा| рдЗрд╕ рддрд░ीрдХे рд╕े рдЬрдм рд░ाрд╡рдг рдХा рд╣ांрде рдХैрд▓ाрд╢ рдХे рдиीрдЪे рджрдмा рдеा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рд░ोрдиे рдХी рд╡рдЬрд╣ рд╕े рд░ाрд╡рдг рдХा рдиाрдо рджрд╢ाрдирди рд╕े рд░ाрд╡рдг рдкреЬा|
рдПрдХ рдФрд░ рдХрдеा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рд░ाрд╡рдг рдХे рдкैрд░ рдХी рдКँрдЧрд▓ी рд╣िрдоाрд▓рдп рдкрд░्рд╡рдд рдХे рдиीрдЪे рджрдм рдЧрдпी рдеी| рддрдм рдЙрд╕ рднрдпंрдХрд░ рдкीреЭा рд╕े рдоुрдХ्рддि рдкाрдиे рдХे рд▓िрдП рд░ाрд╡рдг рдиे рд░ूрдж्рд░ рд╡ीрдгा рдФрд░ рд╢िрд╡ рддांрдбрд╡ рдХी рд░рдЪрдиा рдХी рдеी| рд╡ीрдгा рдмрдиाрдиे рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиा рдмाрдпाँ рд╣ाрде рдХрдЯ рджिрдпा рдФрд░ рдЙрд╕рдХे рддाрд░ рдХे рд▓िрдП рдЙрд╕рдиे рдЕрдкрдиी рдкेрдЯ рдХी рдЕрддрдбिрдпों рдХो рдиिрдХाрд▓рдХрд░ рдЙрд╕рдоे рдмांрдз рджीं| рдЗрд╕рд╕े рдк्рд░рд╕рди्рди рд╣ो рдХрд░ рд╢िрд╡ рдЬी рдиे рд╣िрдоाрд▓рдп рдХा рднाрд░ рдШрдЯा рджिрдпा|
рдХ्рдпा рдЖрдк рдХो рдкрддा рд╣ै рдХी рд░ाрд╡рдг рдиे рджो-рджो рдмाрд░ рд╢्рд░ी рд░ाрдо рдХे рд▓िрдП рдкूрдЬा рдХрд░рд╡ाрдИ рдеी рдФрд░ рдЙрди्рд╣ें рд╡िрдЬрдп рдХा рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рднी рджिрдпा рдеा| рдмाрдд рдЙрд╕ рд╕рдордп рдХी рд╣ै рдЬрдм рд╢्рд░ी рд░ाрдо рд╕ेрддु рдиिрд░्рдоाрдг рдХрд░ рд░рд╣े рдеे рддрдм рдЙрди्рд╣ें рд╕ेрддु рдХी рдкूрдЬा рдХे рд▓िрдП рдПрдХ рдорд╣ाрди рдкंрдбिрдд рдХी рдЬрд░ुрд░рдд рдеी, рдФрд░ рд░ाрд╡рдг рднी рд╢्рд░ी рд░ाрдо рдХो рджेрдЦрдиा рдЪाрд╣рдд рдеा| рддрдм рд╡ो рдПрдХ рдм्рд░ाрд╣्рдордг рдХा рднेрд╖ рд▓ेрдХрд░ рд╡рд╣ां рдЧрдпा рдФрд░ рд╢्рд░ी рд░ाрдо рдХे рд▓िрдП рдкूрдЬा рдХрд░рдИ, рдФрд░ рд╡ो рднी рдкुрд░े рд╡िрдзि рд╡िрдзाрди рд╕े рдФрд░ рдЙрдирд╣े рд╡िрдЬрдп рдХा рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рднी рджिрдпा| рд╡рд╣ां рдкрд░ рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╕рдм рд▓ोрдЧ рдЬाрдирддे рдеे рдХी рдЬिрд╕ рддрд░рд╣ рдХे рд╡िрдзि рд╡िрдзाрди рд╕े рдкूрдЬा рд╣ो рд░рд╣ी рд╣े рд╡ो рд░ाрд╡рдг рд╣ी рдХрд░рд╡ा рд╕рдХрддा рд╣ै| рджूрд╕рд░ी рдмाрд░ рд╢्рд░ी рд░ाрдо рдХो рдЕрдкрдиे рдкिрддा рдХा рд╢्рд░ाрдж्рдз рджाрди рдХрд░рдиा рдеा рдЙрд╕рдХे рд▓िрдП рдлिрд░ рд░ाрд╡рдг рдЖрдпा рдеा| рд░ाрд╡рдг рдХो рд╣рдоेрд╢ा рд╕े рдкрддा рдеा рдХी рдЙрд╕рдХी рдоृрдд्рдпु рдХрдм, рдХैрд╕े рдФрд░ рдХिрд╕рдХे рд╣ांрдеो рд╣ोрдЧी|
рд░ाрд╡рдг рдФрд░ рд▓ंрдХा рдХी рдХрд╣ाрдиी
рд░ाрд╡рдг рдХो рд▓ंрдХा рдХैрд╕े рдоिрд▓ी рдЗрд╕рдХी рдмрд╣ुрдд рд╕ी рдХрд╣ाрдиिрдпाँ рд╣ैं| рдоैं рдЙрдирдоे рд╕े рдПрдХ рдмрддाрддा рд╣ूँ| рдПрдХ рдмाрд░ рдкाрд░्рд╡рддीрдЬी рдиे рдХрд╣ा ‘рд╕्рд╡ाрдоी рдЕрдкрдиे рдЖрдЬ рддрдХ рдоुрдЭे рдХुрдЫ рдирд╣ीं рджिрдпा’ рд╢िрд╡ рдЬी рдХрд╣ा ‘рддुрдо्рд╣े рдХ्рдпा рдЪाрд╣िрдпे| рддрдм рдкाрд░्рд╡рддीрдЬी рдиे рдХрд╣ा ‘рдоुрдЭे рд╕ोрдиे рд╕े рдмрдиा рдПрдХ рдорд╣рд▓ рджीрдЬिрдпे|” рд╢िрд╡рдЬी рдиे рд╡िрд╢्рд╡рдХрд░्рдоाрдЬी рдХो рдЖрджेрд╢ рджिрдпा рдФрд░ рдоाрдд्рд░ рдПрдХ рджिрди рдоैं рд╕ोрдиे рдХा рдорд╣рд▓ рд▓ंрдХा рдирдордХ рдЬрдЧрд╣ рдкрд░ рдмрдиा рджें| рдЙрд╕ рдорд╣рд▓ рдХी рдкूрдЬा рд╣ेрддु рд╢िрд╡рдЬी рдиे рдЕрдкрдиे рдкрд░рдо рднрдХ्рдд рд░ाрд╡рдг рдХो рдмुрд▓рдпा рд░ाрд╡рдг рдиे рдкूрд░ी рд╡िрдзि рд╡िрдзाрди рд╕े рдорд╣рд▓ рдХी рдкूрдЬा рдХी| рдЗрд╕ рдХे рдкрд╢्рдЪाрдд् рд░ाрд╡рдг рд╕े рдкूрдЫा рдЧрдпा рдХी рдЙрд╕े рджрдХ्рд╖िрдгा рдоै рдХ्рдпा рдЪाрд╣िрдпे рддो рдЙрд╕рдиे рд▓ंрдХा рдоांрдЧ рд▓िрдпा| рдпрд╣ рдеी рдПрдХ рдХрдеा рдХि рдХैрд╕े рд░ाрд╡рдг рдХो рд▓ंрдХा рдк्рд░ाрдк्рдд рд╣ुрдИ|   
рддो рджोрд╕्рддों рдпрд╣ рдеी рдХрд╣ाрдиी рдорд╣ाрдк्рд░рдЦंрдб рдкंрдбिрдд рджрд╢рдоुрдЦ (рд░ाрд╡рдг) рдХी| рдЬिрд╕рдиे рдЕрдкрдиी рдоृрдд्рдп рдХे рд▓िрдП рднрдЧрд╡ाрди рдХो рд╡िрд╡рд╢ рдХрд░ рджिрдпा рдЬрди्рдо рд▓ेрдиे рдХे рд▓िрдП| рдЬिрд╕рдиे рдЕрдкрдиे рд╢рдд्рд░ु рдХो рдпुрдж्рдз рд╡िрдЬрдп рдХा рдЖрд╢ीрд░्рд╡ाрдж рджिрдпा|
рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдХो рдоेрд░ा рдпрд╣ рдм्рд▓ॉрдЧ рдЕрдЪ्рдЫा рд▓рдЧे рддो рд╢ेрдпрд░ рдХрд░ें рдФрд░ рдХрдоेंрдЯ рдХрд░ें|
                      ||рдЬрдп рдорд╣ाрдХाрд▓||
                      || рдЬрдп рднाрд░рдд ||    
 6-3-2019
                                              рдкрд░рдо рдХुрдоाрд░
                                                рдХрдХ्рд╖ा-9
                                           рдХृрд╖्рдгा рдкрдм्рд▓िрдХ рд╕्рдХूрд▓ 
                                                рд░ाрдпрдкुрд░ (рдЫ.рдЧ.)






рдКрдкрд░ рджिрдпा рдЧрдпा рдЪिрдд्рд░ рдЗрд╕ рд▓िंрдХ рд╕े рд▓िрдпा рдЧрдпा рд╣ै-

https://www.ancient.eu/image/4057/ravana-the-demon-king//


5 comments:

  1. Param Mai ayush mako Hindi read karna nhi aati ЁЯдгЁЯдг

    ReplyDelete
    Replies
    1. I am worried for your marks in Hindi subject. If possible, kindly take Hindi tuition and try to learn the importance of Hindi language. For now you can use "Translate to English" option.

      Delete
  2. This literature about great 'Ravan' is rarest of rare. Nowhere, such compilation about 'Raven' is available in the world. It is a surprise that 'Ravan' gave blessings to enemy for victory. This blog is really a result of enormous research by Param. Marvellous literature indeed.

    ReplyDelete
  3. рд░ाрд╡рдг рдХे рдорд░рддे рд╕рдордп рдЖрдпु рдмाрд░ा рд▓ाрдЦ рд╕ाрд▓ рдХे рдКрдкрд░ рдмрддाрдИ рдЖрдкрдиे рдХृрдкрдпा рдЗрддрдиे рд╕ाрд▓ рдХा рдХुрдЫ рд╡рд░्рдгрди рдХीрдЬिрдпे...

    ReplyDelete
  4. Ziyyara's online tutors in Jaipur are well-versed with advanced tools like virtual whiteboard to deliver 1-on-1 live online tuition in Jaipur at the comfort of home.
    Call Our Experts :- +91-9654271931

    ReplyDelete

рдЕрдЧрд░ рдЖрдк рдЕрдкрдиे рдХिрд╕ी рдкрд╕ंрджीрджा рднрд░рддीрдп рдПрддिрд╣ाрд╕िрдХ рддрде्рдп рдХे рдКрдкрд░ рдм्рд▓ॉрдЧ рд▓िрдЦрд╡ाрдиा рдЪाрд╣рддे рд╣ैं рддो рдЖрдк рд╣рдоे 9179202670 рдкрд░ рд╡्рд╣ाрдд्рд╕рдк्рдк рдоैрд╕ेрдЧ( whatsapp messege) рдХрд░े|

Best Selling on Amazon

Member of HISTORY TALKS BY PARAM

Total Pageviews

BEST SELLING TAB ON AMAZON BUY NOW!

Popular Posts

About Me

My photo
Raipur, Chhattisgarh, India

BEST SELLING MI LAPTOP ON AMAZON. BUY NOW!

View all Post

Contact Form

Name

Email *

Message *

Top Commentators

Recent Comment